นิทรรศการชุด “เล่าขาน อดีตกาล เมืองนคร” แบ่งเป็น 2 ชั้น มีทั้งหมด 10 ห้อง ดังนี้

1)  ห้องพื้นเมืองนคร  ตำนานอุรังคธาตุได้กล่าวถึงความเป็นมาของเมืองศรีโคตบูร จนเป็นมรุกขนคร มีบุคคลสำคัญและสถานที่ต่างๆ เกิดขึ้นมากมายก่อนพื้นที่ตรงนี้จะกลายมาเป็นจังหวัดนครพนมในปัจจุบัน

2)  ห้องเจ้าเมืองเรืองนาม  จวนแห่งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมมาตั้งแต่อดีต ห้องนี้จึงรวบรวมภาพของผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมทั้งหมดตั้งแต่คนแรกจนถึงคนปัจจุบันที่หาชมได้ยากยิ่ง

3)  ห้องวัฒนธรรมหลากหลาย จังหวัดนครพนมถือเป็นพื้นที่ที่มีกลุ่มชนต่างๆ เข้ามาอาศัยเป็นจำนวนมาก ก่อให้เกิดวัฒนธรรมที่เชื่อมไปสู่ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน

4)  ห้องเมื่อครั้งยังเสด็จฯ  พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระราชินีได้เสด็จฯเยี่ยมราษฎรเมืองนครพนมในครั้งนั้น กลายเป็นภาพแห่งความประทับใจที่ยังตราตรึงในใจของชาวนครพนมมิลืมเลือน

5)  ห้องคืนประทับแรม  เมื่อครั้งที่ทั้งสองพระองค์ได้เสด็จฯเมืองนครพนมปี พ.ศ.๒๔๙๘ พระองค์ได้เข้าประทับแรมที่จวนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม เครื่องเรือนที่พระองค์ใช้นั้นได้นำมาจากพระราชวัง โดยใช้เวลาร่วมเดือนในการตกแต่ง 

6)  ห้องพสกนิกรแซ่ซ้อง  ปี พ.ศ. ๒๔๙๘ พสกนิกรจังหวัดนครพนมต่างปลื้มปิติที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระราชินีเสด็จฯ ชาวบ้านทุกหมู่เหล่าต่างมารอรับเสด็จฯอย่างเนืองแน่น และหนึ่งในนั้นคือ คุณยายตุ้ม ผู้ถวายดอกบัวสาย 

7)  ห้องพระราชพิธีบรมราชาภิเษก  พระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

8)  ห้องเปิดบันทึกท่านสง่า  การเตรียมการรอรับเสด็จฯในครั้งนั้น ท่านสง่าซึ่งเป็นปลัดจังหวัดในขณะนั้น ได้รับมอบหมายให้เป็นหัวเรือใหญ่ในการปรับปรุงจวนแห่งนี้ ท่านได้เขียนบันทึกไว้เป็นความทรงจำว่าครั้งหนึ่ง จวนแห่งนี้เคยมีการเตรียมการเพื่อรับรองเจ้านาย

9)  ห้องนิทรรศการหมุนเวียน   มีเรื่องราวมากมายในนครพนมที่หลายคนยังไม่รู้ ห้องนี้จึงมีเรื่องราวมาจัดแสดงแบบไม่หยุดนิ่ง 

นอกจากนี้อาคารด้านหลังยังได้ปรับปรุงเพื่อจัดทำเป็นนิทรรศการไหลเรือไฟ และนิทรรศการครัว

นิทรรศการไหลเรือไฟ (เฮือนเฮือไฟ)

  ประเพณีการไหลเรือไฟถือเป็นประเพณีที่มีมาตั้งแต่โบราณกาล ชาวจังหวัดนครพนมได้สืบทอดวิถีนี้จากบรรพบุรุษ จากรุ่นสู่รุ่น ด้วยที่ตั้งของเมืองอยู่ติดกับแม่น้ำ ทำให้วิถีชีวิตต้องเกี่ยวพันธ์กับสายน้ำ ตามความเชื่อของผู้คนที่อาศัยอยู่ตามลำน้ำ เชื่อว่าการไหลเรือไฟทำขึ้นเพื่อเป็นการบูชารอยพระพุทธบาท หรือเพื่อขอขมาแม่น้ำ และบูชาพระพุทธเจ้าที่เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งชาวนครพนมจะจัดประเพณีนี้ ในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ของทุกปี 

   นิทรรศการแบ่งเป็น 4 ห้อง คือ 1.สืบสานประเพณี  2.งามตาไหลเรือไฟ  3.อัคคีแห่งศรัทธา และ  4.รวมใจไทนคร

นิทรรศการครัว

   จำลองบรรยากาศครัวจวนผู้ว่าราชกาจังหวัดในอดีต เป็นครัวไทยโบราณ มีเตาอบขนมปังโบราณ ที่ครั้งหนึ่งเคยอบขนมปังให้ในหลวงรัชกาลที่ 9 เสวย  

วันและเวลาทำการ

   วันพุธ – วันอาทิตย์   เวลา   09.00 น. – 17.00  น.

   [ ปิดทำการ : จันทร์ – อังคาร และเทศกาลปีใหม่และเทศกาลสงกรานต์ ]

ค่าเข้าชม

   เข้าชมฟรี 

ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม 

   พิพิธภัณฑ์ โทร. 08-5853-8503

   หรือ สำนักงานจังหวัดนครพนม  ชั้น 2 ศาลากลางจังหวัดนครพนม (หลังใหม่)  

   ถ.อภิบาลบัญชา ต.ในเมือง  อ.เมือง จ.นครพนม  48000

   โทร. 0-4251-1287, 0-4251-1574, 0-4251-1062 

   โทรสาร. 0-4251-1287

ตำนานพญานาค เป็นความเชื่อในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งชาวพุทธจะมีเรื่องที่ถูกเล่าขานต่อกันมาอย่างยาวนาน ทั้งในพุทธประวัติและเรื่องราวของเกจิอาจารย์  โดยพญานาค หรือ นาค มีภาษาอังกฤษ คือ King of Nagas มีรูปร่างลักษณะเป็นงูตัวใหญ่ มีหงอนสีทอง และตาสีแดง เกล็ดเหมือนปลา มีหลายสีแตกต่างกันไปตามบารมีที่สื่อถึงความยิ่งใหญ่ มีบุญวาสนาและความอุดมสมบูรณ์ ส่วนลักษณะตามความเชื่อในแต่ละภูมิภาคจะมีความแตกต่างกันไป และที่สำคัญคือ พญานาคที่เป็นตระกูลธรรมดาจะมีเศียรเดียว แต่หากเป็นตระกูลที่สูงกว่านั้นจะมีสามเศียร ห้าเศียร เจ็ดเศียร หรือเก้าเศียร ซึ่งพวกนี้จะสืบเชื้อสายมาจาก พญาเศษนาคราช (อนันตนาคราช) ผู้เป็นบัลลังก์ของพระวิษณุนารายณ์ปรมนาท ณ เกษียรสมุทร ที่มีกายใหญ่โตมหึมามีความยาวไม่สิ้นสุด  มี 1,000 เศียร มีอิทธิฤทธิ์สามารถบันดาลให้เกิดคุณและโทษได้ ทั้งสามารถจะแปลงร่างเป็นเทพบุตรหรือเทพธิดาที่มีรูปร่างสวยงามได้  ส่วนการเกิดของพญานาค จะสามารถเกิดได้ 4 แบบ คือเกิดแบบโอปปาติกะ เกิดแล้วโตทันที เกิดแบบสังเสทชะ เกิดจากเหงื่อไคล สิ่งหมักหมม เกิดแบบชลาพุชะ เกิดจากครรภ์ และเกิดแบบอัณฑชะ เกิดจากฟองไข่  ซึ่งในลุ่มน้ำโขงเชื่อว่าการเกิดมาเป็นแม่น้ำโขงเกิดจากการแถตัวของพญานาค เนื่องจากพญานาคเป็นเจ้าบาดาลเป็นผู้ให้กำเนิดน้ำ  โดยชาวไทยริมฝั่งโขงเชื่อว่า พญาศรีสุทโธนาคราช (นาคาธิบดีสีสุทโธ) เป็นกษัตริย์แห่งพญานาค ส่วนชาวลาวเชื่อว่าพญาศรีสัตตนาคราช (นาคาธิบดีสีสัตตนาคบาดาล) เป็นกษัตริย์แห่งพญานาค ซึ่งพญานาคทั้ง 2 องค์ จะชอบมาจำศีลบำเพ็ญเพียร และปฏิบัติธรรมที่วัดพระธาตุพนม ทำให้กลายเป็นเพื่อนสนิทกันและคอยดูแลปกปักษ์รักษาผู้คนในแถบลุ่มน้ำโขงและองค์พระธาตุพนม

โดยองค์พระธาตุพนมได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์หลายครั้ง กระทั่งวันที่ 11 สิงหาคม 2518 เวลา 19.39 น. ได้ล้มทลายลงทั้งองค์ เนื่องจากมีฝนตกหนัก พายุพัดแรงติดต่อกันหลายวัน ประกอบกับอง์พระธาตุมีความเก่าแก่ ซึ่งประชาชนทั้งประเทศได้ร่วมกันบริจาคทุนทรัพย์และรัฐบาลได้ก่อสร้างองค์พระธาตุขึ้นมาใหม่ครอบฐานองค์เดิมและยังคงรักษาสถาปัตยกรรมเดิมไว้ แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2522 จึงได้มีพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในองค์พระธาตุเช่นดั่งเดิม นอกจากนี้ยังมีของมีค่าอีกมากมายนับหมื่นชิ้น โดยเฉพาะฉัตรทองคำบนยอดพระธาตุที่มีน้ำหนักมากถึง 110 กิโลกรัม

โดยอนุสรณ์สถานแห่งนี้รัฐบาลเวียดนามได้มอบเงินกว่า 3 หมื่นล้านด่อง หรือราวๆ 45 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2557 ให้กับจังหวัดนครพนมและสมาคมไทยเวียดนาม เพื่อจัดสร้างอนุสรณ์สถานไว้เป็นเกียรติประวัติและที่ระลึกแก่ประธานโฮจิมินห์ โดยโครงการได้เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2557 บนที่ราชพัสดุ 7 ไร่ ของกรมธนารักษ์ และเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2559 ซึ่งตรงกับวันครบรอบ 126 ปี วันคล้ายวันเกิดของอดีตประธานาธิบดีโฮจิมินห์